Schenkingen

Ruim drie miljoen Nederlanders zijn van tijd tot tijd uitgeschakeld door psychische problemen of stoornissen. Ze zijn bijvoorbeeld depressief of buitengewoon angstig, kampen met ernstige stress of een eetstoornis. Er zijn ook mensen die psychische klachten ontwikkelen na een ramp of een overval of die langdurig blijven rouwen na het verlies van een dierbare. Sommige mensen lijden hun hele leven aan een psychische ziekte; ze hebben schizofrenie of een manisch-depressieve stoornis. Het Nationaal Fonds Geestelijke Volksgezondheid, kortweg NFGV, zet zich al meer dan 50 jaar in om de geestelijke gezondheidszorg in Nederland te bevorderen. De kerntaken van het fonds zijn voorlichting en het financieren van wetenschappelijk onderzoek en vernieuwende projecten ter verbetering van de zorg. 

Schenkingen
We spreken van een schenking wanneer u uit vrijgevigheid geld of goederen aan een ander afstaat. Die ander kan een familielid of vriend zijn, maar ook een goed doel. Onder bepaalde voorwaarden mag u schenkingen aan goede doelen voor de belasting aftrekken van uw inkomen. Aftrekbaar zijn de giften aan de in Nederland gevestigde kerkelijke, levensbeschouwelijke, charitatieve, culturele, wetenschappelijke of algemeen nut beogende instellingen. Hieronder vallen alle goede doelen met een keurmerk van het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF-keurmerk).

Een particulier kan op drie verschillende manieren schenken:

1.            eenmalige schenking
2.            periodieke of lijfrenteschenking
3.            schenking op papier

Als u een groter bedrag te besteden heeft, dan kunt u overwegen een fonds op naam op te richten. Aan deze persoonlijke en blijvende vorm van schenken is een apart deel van deze brochure gewijd.

Eenmalige schenking
Als u een bedrag overmaakt aan een goed doel via bank of giro, dan is uw donatie onder bepaalde voorwaarden aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. In het nieuwe belastingstelsel 2001 vallen giften onder de ‘persoonsgebonden aftrek’.

  • Voor het totale bedrag aan giften binnen een jaar (dus al uw giften aan goede doelen bij elkaar geteld) geldt een drempelbedrag van 1% van uw verzamelinkomen, met een minimum van ƒ132,– (€ 59,90)
  • Van het totale bedrag aan giften binnen een jaar mag u maximaal 10% van het verzamelinkomen als aftrekpost voor de inkomstenbelasting opvoeren.

Het verzamelinkomen is het gezamenlijke bedrag van inkomsten uit box 1, 2 en 3: inkomsten uit werk en woning, inkomsten uit aanmerkelijk belang en belastbare inkomsten uit sparen en beleggen.

Periodieke schenking (Lijfrente schenking)
Als u overweegt een goed doel enkele jaren achtereen te steunen, dan is een periodieke schenking (ook wel: lijfrente schenking) fiscaal aantrekkelijker dan een eenmalige schenking. Periodieke schenkingen zijn namelijk volledig aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. Er zijn geen minima of maxima aan verbonden.

U moet wel aan enkele voorwaarden voldoen:

  • De schenking moet worden vastgelegd in een notariële akte
  • u moet minstens vijf jaar achtereen jaarlijks een vast bedrag schenken

Als u het Nationaal Fonds Geestelijke Volksgezondheid jaarlijks ƒ100,– (€ 45) of meer periodiek wilt schenken, dan regelt het fonds de notariële akte en neemt de kosten op zich. Als u zelf de kosten voor de akte wilt betalen, mag u die voor de belasting bij de schenking optellen en eveneens aftrekken.
Belastingaftrek kunt u aanvragen via het aangiftebiljet Inkomstenbelasting. Als u geen aangifteformulier voor de inkomstenbelasting ontvangt, dan kunt u de belastingdienst om een zogenaamd teruggavebiljet (T-biljet) vragen.
Hierop kunt u al uw giften opgeven en aangeven of het om eenmalige schenkingen of periodieke schenkingen gaat. Het is van belang dat u bewijsstukken bewaart, zoals bankafschriften en eventuele notariële schenkingsakten.

Schenking op papier
De schenking op papier is een uitgestelde schenking. U schenkt een bedrag aan het NFGV en vervolgens leent u datzelfde bedrag direct weer terug. Na uw overlijden valt het bedrag automatisch toe aan het NFGV. De fiscus gaat met deze regeling akkoord, maar heeft wel een aantal spelregels opgesteld:

  • de schenking op papier moet worden vastgelegd in en notariële akte
  • er moet over de schuld (de lening) jaarlijks een zakelijke rente worden vergoed

Over het rentepercentage dat als ‘zakelijk’ geldt, lopen de meningen uiteen. Als vuistregel wordt wel gehanteerd dat nog sprake is van een zakelijke rente, als deze 25% beneden de marktrente ligt. De betaalde rente is een vorm van consumptieve rente en in het nieuwe belastingstelsel niet meer fiscaal aftrekbaar.
Uw voordeel bij deze vorm van schenken is, dat u de beschikking houdt over de hoofdsom. Bovendien komt de ‘schuld’ die u aan het  NFGV heeft in mindering op uw vermogen, zodat u doorgaans minder inkomstenbelasting zult gaan betalen. Het voordeel voor het NFGV is, dat het al een bedrag aan rente ontvangt tijdens de looptijd van de lening en vooruitzicht heeft op de hoofdsom.  Door het rente-aspect is deze vorm van schenken echter ingewikkelder. Raadpleeg daarom eerst een belastingadviseur, notaris of accountant die u kan voorlichten over uw persoonlijke situatie.

Schenkingsrecht
Voor de schenker zijn giften dus onder bepaalde omstandigheden en voorwaarden aftrekbaar voor de belasting. De ontvanger van een schenking moet echter over het algemeen belasting betalen over het ontvangen bedrag. Deze belasting noemen we schenkingsrecht.

Het NFGV is erkend als algemeen nut beogende instelling en betaalt daarom een speciaal laag belastingpercentage van 11%. Ter vergelijking: als u verre familieleden of vrienden een bedrag schenkt, betalen zij tussen de 41% en 68% schenkingsrecht. Bovendien geldt er voor goede doelen een vrijstelling van ƒ8.545,– (€ 3878, vrijstelling 2001. Dit bedrag wordt jaarlijks aangepast aan de inflatie.) per twee jaar. Als het door u geschonken bedrag in een periode van twee jaar minder is dan de vrijstelling, dan hoeft het NFGV geen schenkingsrecht te betalen. Dus als u het NFGV een groot bedrag wilt schenken dat boven de vrijstelling uitkomt, dan kunt u overwegen de schenking over een aantal jaren te spreiden.

Schenking vrij van recht
De successiewet bepaalt dat het schenkingsrecht wordt geheven bij de begunstigde. Dus: degene die de schenking ontvangt betaalt de belasting. Maar de schenker en de begunstigde kunnen ook afspreken, dat de schenker het schenkingsrecht betaalt. De ontvanger krijgt dan een nettobedrag geschonken. In dat geval wordt er gesproken van een schenking vrij van recht.

Fonds op Naam
Schenken voor de toekomst

Als u een wat groter bedrag te besteden heeft, dan kunt een heel persoonlijke en lijvende manier van schenken overwegen: het Fonds op Naam.
Een Fonds op Naam is een ‘eigen’ fonds, opgericht door een particulier of een rechtspersoon (bedrijf, stichting, vereniging), waarvan het beheer wordt overgedragen aan het NFGV. Het NFGV beheert het fonds uit naam van de initiatiefnemer en volgens zijn of haar wens. Meestal wordt een Fonds op Naam opgericht met de bedoeling dat het altijd blijft bestaan. Het is een schenking waarvan niet alleen nu, maar ook in de toekomst de vruchten worden geplukt.

Hoe komt een Fonds op naam tot stand
Een Fonds op Naam kan totstandkomen door een schenking bij leven of via een testamentaire beschikking. De oprichting wordt vastgelegd in een notariële akte. Als beheerder van het vermogen zorgt het NFGV voor de continuïteit van het Fonds op Naam. De opbrengst van het vermogen komt ten goede aan de gekozen doelstelling. Het NFGV draagt zorg voor de werving, beoordeling en toekenning van aanvragen en verzorgt de financiële afwikkeling.

De initiatiefnemer bepaalt
Als u een Fonds op Naam opricht, dan bepaalt u zelf de naam van het fonds. Dat kan een persoonsnaam zijn, van uzelf of van een familielid bijvoorbeeld. Een voorbeeld daarvan is ‘Fundashion Boy Winkel’, een Fonds op Naam binnen het NFGV. Dit fonds is opgericht ter nagedachtenis aan de psychiater C.H. ‘Boy’ Winkel. Maar de naam kan ook verwijzen naar de doelstelling of het werkterrein van het fonds. Het Fonds op Naam blijft altijd herkenbaar als een apart en zichtbaar onderdeel van het NFGV. De initiatiefnemer bepaalt ook de doelstelling van het Fonds op Naam binnen het werkterrein van het NFGV. U kunt hierbij bijvoorbeeld denken aan het ondersteunen van bepaalde projecten of van wetenschappelijk onderzoek, het instellen van een prijs of het ondersteunen van jonge onderzoekers. De doelstelling moet wel binnen het werkterrein van het NFGV vallen, de geestelijke gezondheidszorg.

Beheer
De regels en richtlijnen voor een Fonds op Naam worden in overleg met de schenker vastgesteld en vastgelegd. Het NFGV draagt zorg voor een verantwoord beheer, waarbij de continuïteit van het Fonds op Naam voorop staat. Het Fonds op Naam wordt apart beheerd en geadministreerd. Alle uitgaven worden in de jaarrekening verantwoord en gecontroleerd door een registeraccountant. Deskundige medewerkers van het NFGV behandelen de aanvragen voor bijdragen uit uw fonds. Het bestuur van het NFGV ziet toe op een verantwoorde besteding van de toegekende bijdragen.

Fiscaal voordeel
In plaats van het vermogen ineens te schenken, kunt u het kapitaal opbouwen in de vorm van een periodieke (lijfrente-) schenking. U stort dan minimaal vijf jaar achtereen jaarlijks een vast bedrag. Op deze manier kunt u het jaarlijkse bedrag volledig aftrekken voor uw inkomstenbelasting. De schenking moet dan wel worden vastgelegd in een notariële akte. Het NFGV kan u hierbij behulpzaam zijn.

Meer informatie

Mocht u na het lezen van deze brochure vragen hebben, neemt u dan gerust contact met ons op. Verder kunt u met vragen terecht bij de Notaristelefoon, 0900-346 93 93 (50 cpm/ € 0,23 pm) of bij een notariskantoor bij u in de buurt. Een oriënterend gesprek van een half uur met een notaris is doorgaans kosteloos. Voor fiscale vragen kunt u de BelastingTelefoon Particulieren bellen, 0800-0543 (gratis). Als u beschikt over een computer met internetaansluiting, dan kunt u voor notariële en fiscale informatie ook terecht op de internetsite van het Nederlandse notariaat www.notaris.nl en de internetsite van de belastingdienst, www.belastingdienst.nl

Wilt u meer weten? Neem dan contact op met het NFGV info@nfgv.nl of bel 030-2971197.

Terug