10 voorbeelden van projecten die het NFGV heeft gesubsidieerd


 

Allochtonen en de verslavingszorg: een mismatch

Verlichting in de zorg voor een autistisch kind

Experiment zelfbinding

Frends

Leren omgaan met je nieuwe eetgedrag
Een Gekke Buurt
De littekens van kindermishandeling

Ouders Dichterbij
Succesvolle therapie voor onhandelbare kinderen
Zelf je klachten verhelpen


 

Allochtonen en de verslavingszorg: een mismatch

Driss Kamouchi is een Marokkaanse preventiemedewerker bij Jellinek, een kliniek voor verslavingszorg. Stichting Job heeft een documentaire gemaakt waarin Driss laat zien waarom de verslavingszorg geen goed antwoord heeft op de problemen van allochtone verslaafden. Harddruggebruikers van allochtone afkomst zoeken vaak geen hulp. De invloed van de imams speelt daarin een belangrijke rol, maar ook de schaamtecultuur van de Marokkaanse ouders. Áls allochtone verslaafden al hulp zoeken, haken ze bovendien vaak weer af vanwege onbegrip tussen de cliënt en de hulpverlener. Hulpverleners die zelf van allochtone afkomst zijn, zoals Driss Kamouchi, spelen een belangrijke rol in het nader tot elkaar brengen van de hulpverlening en allochtone cliënten. Met subsidie van het NFGV kon deze documentaire worden gemaakt. De film kreeg de titel “De koffer van Satan” en werd in februari 2002 uitgezonden door de Ikon. 

Verlichting in de zorg voor een autistisch kind

De zorg voor een autistisch kind is zwaar en heeft zijn weerslag op het hele gezin. Met subsidie van het NFGV gaat Humanitas ondersteuning bieden aan ouders van een autistisch kind in Flevoland, door het inzetten van opgeleide vrijwilligers. Eén dagdeel per week biedt een vrijwilliger emotionele en praktische steun aan zo’n gezin, bijvoorbeeld door ondersteunende gesprekken te hebben met de ouders, iets leuks te gaan doen met het kind of gewoon door op te passen.

Experiment zelfbinding

Er zijn psychiatrische patiënten die regelmatig moeten worden opgenomen. Sommigen vinden het prettig om vooraf afspraken te maken over de gang van zaken bij zo’n crisisopname, zoals welke medicatie nodig is, maar bijvoorbeeld ook wie er voor de poes zorgt. Deze afspraken worden dan vastgelegd in een zogenaamde zelfbindingsverklaring. Patiënten maken zulke afspraken voor hun eigen gemoedsrust, maar het komt voor dat diezelfde patiënt zich in een crisissituatie verzet tegen de uitvoering van die afspraken, of überhaupt tegen een opname. Omdat de actuele wens voor de wet zwaarder telt dan eerder gemaakte afspraken, staan hulpverleners in zulke gevallen machteloos. Stichting Pandora gaat nu met subsidie van het NFGV onderzoeken wat goede voorwaarden zijn voor het doorbreken van het verzet van een patiënt die een zelfbindingsverklaring heeft getekend, zodat goede regels kunnen worden opgesteld.

Frends

Vijf jaar geleden steunde het NFGV de oprichting van relatiebureau “Klikt ’t” in Nieuwegein. Dit relatiebureau voor mensen met een sociale of psychiatrische handicap leidt na vijf jaar nog steeds een bloeiend bestaan; de hulp van het bureau wordt veelvuldig ingeroepen om een partner te vinden. Psychiatrische patiënten wonen vaak geïsoleerd, in een beschermde woonvorm of in een psychiatrisch ziekenhuis. Ook is het door hun stoornis vaak moeilijk om nieuwe contacten te leggen en te onderhouden. Een relatie- en contactbegeleidingsbureau speciaal voor mensen met psychische problemen biedt dan uitkomst.

In navolging van “Klikt ‘t” geeft het NFGV nu subsidie aan bureau “Frends” in Arnhem. Het project is gericht op mensen met psychoses, angststoornissen en stemmingsstoornissen, en niet op mensen met verslavingsproblematiek of forse gedragsproblemen.

Leren omgaan met je nieuwe eetgedrag

Een eetstoornis is heel moeilijk te overwinnen. De draad oppakken na een behandeling is niet gemakkelijk in een omgeving waarin je de enige bent met een eetstoornis. Je komt allerlei moeilijke situaties tegen. Koken bijvoorbeeld, een dagelijks terugkerende activiteit, wekt weerzin op. Kleren kopen is ook moeilijk, want je wordt noodgedwongen geconfronteerd met je lichaam. ‘Gezellig uitgaan’ gaat helaas vaak samen met een hapje en een drankje.

Voor mensen met een eetstoornis zijn er verschillende mogelijkheden voor nazorg, zoals praatgroepen van lotgenoten. Het NFGV heeft nu subsidie gegeven voor een vernieuwend nazorgproject: het zogenaamde ‘Praktijkhuis’ van ZieZo, een zelfhulporganisatie op het gebied van eetstoornissen. Het bijzondere aan het Praktijkhuis is dat het geleerde direct in de praktijk toegepast kan worden. In een huiselijke praktijkruimte oefenen lotgenoten samen moeilijke situaties zoals boodschappen doen, koken en gezamenlijk eten, gezellige dingen doen en op een verantwoorde manier sporten. Ook kunnen ze cursussen volgen over onder andere solliciteren, relaties en zwangerschap.

Een Gekke Buurt

Vroeger stonden psychiatrische ziekenhuizen buiten woonwijken. Tegenwoordig zorgen we juist dat mensen die psychisch ziek zijn onder de mensen komen, door (beschermde) woonvormen te realiseren in woonwijken. Stichting Welzijnswerk Centrum Zuid in Haarlem gaat nog een stap verder. Zij gaan met hulp van professionele spelers een theaterstuk te maken voor en door buurtbewoners, waaronder de (ex-)psychiatrische patiënten van de wijk Centrum Zuid. Het stuk zal gaan over de problemen die psychiatrische patiënten tegenkomen in de buurt. Doordat verschillende groepen buurtbewoners samen aan dit project werken, maken ze automatisch contact. Het stuk houdt bovendien het publiek een spiegel voor: hoe gaan wij om met psychisch zieke mensen? Het NFGV steunde dit vernieuwende initiatief.

De littekens van kindermishandeling

Kindermishandeling kan leiden tot ernstige psychische problemen, zelfs op veel latere leeftijd. Maar dat kindermishandeling ook lichamelijke sporen achter kan laten, werd onlangs ontdekt door dr. Thomas Rinne. Met onder ander subsidie van het NFGV onderzocht hij of bepaalde hormonale afwijkingen samenhangen met chronische stress in de jeugd, zoals bij kindermishandeling. De onderzoeksgroep bestond uit vrouwen met een borderline-persoonlijkheidsstoornis, die in hun jeugd wel of niet seksueel of lichamelijk waren mishandeld. Rinne vond dat de vrouwen met borderline waarbij hormonale afwijkingen gevonden werden, vroeger als kind seksueel of lichamelijk waren mishandeld. De afwijkingen moeten samenhangen met het trauma en niet met de borderline-stoornis, want bij de vrouwen met borderline die vroeger niet seksueel of lichamelijk mishandeld waren, werden de afwijkingen niet gevonden. Rinne heeft niet gekeken naar psychische kindermishandeling als trauma. Het is voorstelbaar dat ook chronische psychische kindermishandeling de hormoonsystemen kan verstoren.

Ouders Dichterbij

Als een vader of moeder geestelijk in de war is, of verslaafd is aan alcohol of drugs, kunnen de kinderen daardoor ernstige psychische schade oplopen. Soms wordt een kind om die reden tijdelijk of permanent onder de hoede van de ouder vandaan gehaald. Dit wordt niet gemakkelijk gedaan, want het uit elkaar halen van ouder en kind is zowel voor de ouder als voor het kind een traumatische gebeurtenis.

Het Platform Ouders Dichterbij vindt dat uithuisplaatsing niet in alle gevallen nodig is, als de ouders maar goede ondersteuning zouden krijgen. Helaas is de juridische positie van ouders met psychische problemen zwak en wordt bij voorbaat gedacht dat de ouder een negatieve invloed heeft op het kind. Het Platform Ouders Dichterbij wil ouders helpen bij het vervullen van de ouderrol en het inschakelen van de juiste juridische hulp. Het project Ouders Dichterbij wordt opgezet en uitgevoerd door het Basisberaad GGz in Rotterdam en gefinancierd door het NFGV.

Succesvolle therapie voor onhandelbare kinderen

Stel je hebt een onhandelbaar kind, dat scheldt, schopt, liegt en steelt. Een kwestie van verkeerde opvoeding? Vaak niet. Zulke kinderen hebben dikwijls een gedragsstoornis, gecombineerd met een aandachtstekortstoornis, zoals ADHD. Therapie kan het gedrag van deze kinderen veranderen.

Aan de Universiteit Utrecht is onlangs met subsidie van het NFGV een nieuwe behandelmethode getest voor kinderen met een zogenaamde ‘disruptieve gedragsstoornis’: het Utrecht Coping Power Programma. In deze therapie wordt gewerkt aan het sociaal-probleemoplossend vermogen van het kind en de ouders leren met hun moeilijke kind om te gaan. Het kind krijgt thuisopdrachten mee. Zo’n opdracht is bijvoorbeeld: ‘Je ziet een groepje spelende kinderen en je wilt meedoen. Hoe doe je dat? Vraag je het, en aan wie, of doe je gewoon mee? Schrijf alle mogelijke manieren op en bedenk welke reacties je zou kunnen krijgen. Probeer het ook echt uit.’ Het kind spaart door de opdrachten te doen voor kleine cadeautjes.

Met het Utrecht Coping Power Programma worden betere resultaten behaald dan met de gangbare behandelmethoden, zoals individuele, gezins- of speltherapie. Het opstandige gedrag van de kinderen was sterker verminderd en het sociale gedrag verbeterd. De nieuwe methode is bovendien goedkoper. Het Utrecht Coping Power Programma verdient zeker een verdere toekomst.

Zelf je klachten verhelpen

Depressie, angststoornissen en spanningsstoornissen zijn psychische problemen die vaak voorkomen en die redelijk gemakkelijk te verhelpen zijn. Daarvoor is het niet altijd nodig om in therapie te gaan. Soms zijn de klachten zelf te verhelpen door bijvoorbeeld aan de slag te gaan met een zelfhulpboek of een video, eventueel gecombineerd met gesprekken met een sociaal psychiatrisch verpleegkundige. De huisarts kan daarnaast medicijnen voorschrijven. Gaan de klachten niet over, dan kan alsnog een intensievere behandeling gevolgd worden. Deze stapsgewijze, efficiënte manier van zorg verlenen is afkomstig uit de lichamelijke gezondheidszorg. Stichting Adhesie uit Deventer gaat met financiële steun van het NFGV onderzoeken of deze methode in de geestelijke gezondheidszorg leidt tot een grotere tevredenheid van de cliënt en een betere samenwerking tussen onder andere huisartsen en de geestelijke gezondheidszorg.